Temel Fotoğrafçılık semineri ders notları – Objektifler (Lensler)

OBJEKTİFLER

Objektif, film üzerinde görüntü oluşturmaya yarayan mercekler topluluğudur. Objektifler birden çok merceğin bir kaç grup halinde düzenlenmesi ile oluşur. Merceğin kalitesi, objektifin kalitesini belırler. Fotoğrafta kaliteyi belirleyen temel öğelerin başında gelir. Ayrıca, temel ışık kontrol mekanizmalarından biri olan diyaframı da içinde barındırır.

OBJEKTİFLERİN ÖZELLİKLERİ

Odak uzaklığı
Objektifin optik merkezi ile film yüzeyi arasındaki uzaklığın milimetre cinsinden ifadesidir. Odak uzaklığı genellikle objektif sonsuza ayarlandığında bulunan değerdir.

Işık geçirgenliği
Bir objektifin sahip olduğu maksimum diyafram açıklığı, objektifin ışık geçirgenliğini gösterir. Diyafram açıklığının büyük olması daha fazla ışık gecirmesini sağlar. Bunun yararı ise, daha az ışık koşullarında çekim yapabilmek, daha dar alan derinliği elde etmek, ve daha yüksek enstantane kullanımına olanak vermesidir. Ayrıca, ışık geçirgenliği fazla olan objektif ile loş ortamlarda netleme yapmak daha kolay olacaktır.

Keskinlik
Bir objektifin kalitesini belirleyen temel kriterdir. Tek başına ölçülebilen bir özellik değildir. Çözme gücü ve kontrast gibi değişkenlere bağlıdır.

Çözme gücü, 1 milimetrelik bir aralıkta çizgi ayırma gücünü gösterir. Kaliteli bir objektif bir milimetrede 100’den fazla çizgiyi ayırabilir. Fotografik çalışma için bu yeterlidir.

Objektifın kontrastlığı ise, görüntüdeki en parlak bölgenin en karanlık bölgeye olan aydınlanma oranı ile belirlenir. Bu değer ne kadar yüksek ise, o kadar yüksek kontrast var demektir.

Objektifler en yüksek performanslarını, genellikle sahip oldukları en açık diyaframdan iki stop kısık değerde gösterirler.

Objektifler görüş açılarına göre sınıflandırılır. Objektifın optik merkezinden filmin çapraz köşelerine çizilen iki çizginin arasında kalan açının değeri, objektifın görüş açısını belirler.

OBJEKTİFLERİN TÜRLERİ

Normal Objektifler
Görüş açısı insanın tek gözüyle sabit bir noktaya baktığında gördüğü açıya yakın olan objektife normal objektif diyoruz. 24×36 mm film kullanan makinelerde normal objektif odak uzunluğu 50 mm dır. Bu objektifler, ışık geçirgenliği ve keskinliği yüksek olması, buna karşın fiyatlarının düşük olması nedeniyle en ideal objektiflerdir.

Genis açılı objektifler
35 mm lık film kullanan makineler için odak uzunluğu 50 mm’den daha az olan objektifler geniş açılı objektiflerdir. 15 – 35 mm arasındadır. Geniş açı objektifler net alan derinliği fazla olduğundan, konu derinliği boyunca net bir görüntü sağlayabilir.

Balıkgözü objektifler
Çok geniş açılı (6-15) objektiflerdir. Özel çekimlerde kullanılır.

Tele objektifler
Normal objektiften daha uzun odak uzaklığına sahip objektiflere tele objektif denir. Fotoğraf makinesini konuya yaklaştırmaya gerek kalmadan, normal objektife göre daha büyük görüntü oluşturan objektiflerdir. Odak uzaklığı artıkça, büyütme güçleri artar. Alan derinliğinin sınırlı oluşu, asıl konuyu çevresindeki ayrıntılardan arındırma olanağı sağlar.

Tele objektiflerin bir özelliği de ardarda sıralanmış görüntüleri, birbirine yakınmış gibi göstermesidir. Perspektif yığılması denilen bu etki yaratıcı amaçlarla kullanılabilir.

Uzunluğu nedeniyle çok küçük sallanmalar fotoğrafı fazlaca etkiler. Bu nedenle odak uzaklığına eşit enstantane değerlerinin (500 mm için 1/500) altında sehpa kullanılmalıdır. Ayrıca, net alan derinliği az olduğu için en küçük hata netsizliğe yol açabilir.

Sabit Odaklı Objektifler
Odak uzaklığı sabit olan objektiflere denir. (24, 50, 85, 105, 500,…) Sabit odaklı objektiflerin zoom objektiflere göre ışık geçirgenliği daha fazladır.

Zoom Objektifler
Objektif üzerindeki bir halkanın ileri-geri hareket ettirilmesiyle odak uzaklığı değişebilen objektiflerdir. Odak uzaklığı iki değer arasında değişebilen tüm objektifler zoomdur. Bu tür objektiflerin asal objektiflere oranlar ışık kaybı vardır.

Konvertörler
Objektif ile makine arasına takılarak objektifin odak uzaklığını artıran mercekler dizisine telekonvertör diyoruz. Objektifın önüne takılarak odak uzaklığını azaltan mercekler dizisine ise geniş açılı konvertor denir. Ucuz ve hafif olmalarına rağmen, film yüzeyine ulaşan ışık miktarını azalttıkları ve görüntüde kayıplar nedeniyle dikkatli kullanılması gereken malzemelerdir.

Sıralananlar dışında, yakın çekim yapmaya olanak tanıyan makro ve mikro objektifler ile perspektif bozulmaları düzeltebilen perspektif kontrol ya da shift gibi özel objektifler tasarlanmıştır.

Tags: , , , , ,

Yorumunuz

Top